Fonksiyonel Gıdalardan Domates Nedir?

Havva TUTKAN | 26.04.2018

   Fonksiyonel Gıdalardan Domates Nedir? 

  • Domates Solanaceae familyasında yer alan önemli bir sebze türü olup ana vatanı Güney Amerika ülkelerinden Peru’dur.
  • Domates ülkemizde tarla ve örtü altı sebzeciliğinde üretimi en fazla yapılan sebzelerden biridir. Ülkemizdeki domates üretiminin önemli bir kısmı Akdeniz, Ege ve Marmara bölgesinde yapılmaktadır. Ülkemizde ve dünyada üretimi yüksek olan domates beslenme açısından oldukça önemlidir.
  • Domatesin bileşimi başta domatesin tipi, çeşit, uygulanan kültürel işlemler, yetiştirme ortamı, bölge, hasat zamanı gibi faktörlere göre farklılıklar gösterebilmektedir.
  • 1-3 metre boya sahip olan domates bitkisinin hafif odunsu bir gövdesi vardır. Yaprakları tüylüdür. 1-2 cm uzunluğunda ve genellikle sarı olan domates çiçekleri bir sap üzerinde 3-12 adettir. Uygun iklim koşullarında domates yetiştiriciliği çok kolaydır. İstenildiği takdirde evde ya da balkonda saksılarda domates yetiştirilebilir.
  • Günlük hayatta domates çorbası, domates salçası, domates sosu, domates turşusu gibi birçok şekilde domates tüketimi mümkündür. Domatesin birçok açıdan değerlendirilmesi sebepleriyle domates tüketimi yaygındır.
  • Domates meyvesinin %93-95’i su olup, %5-7 oranında inorganik bileşikler, organik asitler (sitrik asit ve malik asit), alkolde çözünemeyen katı maddeler(proteinler, selüloz, pektin, polisakkaritler),  karotenoidler ve lipitler bulunmaktadır. 
  • İnsan için gerekli olan temel besin maddelerince zengin olmasa da yüksek oranda Potasyum, organik asitler, A ve C Vitaminleri bakımından önemli bir kaynak niteliği taşır.
  • Glikoz ve Fruktoz miktarı yüksek, eser miktarda da Sakkaroz bulunduran olgun taze domates meyvesindeki Pektinler, Ksilanlar, Arabinoksilanlar ve Selüloz en önemli polisakkaritlerdir. Taze domates suyunda serbest aminoasitlerin %45'ini Glutamil Asit oluşturmakta ve bunu Aspartik Asit izlemektedir.
  • Domatese kırmızı rengini veren Metabolit ise başta Likopen olmak üzere Karotenoidlerdir.
  • Likopen, olgun domates meyvelerinde önemli miktarda biriken karotendir.