Kurban Bayramında Beslenme ve Gıda Güvenliği

Hülya ÖZEL | 20.08.2018

   Kurban Bayramında Beslenme ve Gıda Güvenliği

   Kurban bayramı da geldiğine göre, tabi ki et ve tatlı tüketimi hakkında uyarılar ve öneriler söz konusu. Sağlık ve huzurla, manevi değerleri paylaşarak geçirmenizi dilediğimiz bayramda, dikkat etmenizi istediğimiz birkaç husus var. 

   Bayram boyunca kırmızı et tüketiminin miktarı ve sıklığı artmakta bu nedenle kalp-damar hastaları, diyabet hastaları, hipertansiyon hastaları ve böbrek hastaları risk altında. Dört gün sürecek kurban bayramı süresince aşırı yemek yemek, şeker, çikolata, ağır hamur işleri ve diğer tatlıları aşırı tüketmek mide, kalp ve barsak sisteminde çeşitli rahatsızlıklara ve kilo alımına yol açabilir. Bu yüzden sağlıklı beslenmenin temel prensiplerine, yiyecek seçimine, porsiyon kontrolüne ve besin gruplarının dengeli dağılımına özen gösterilmeli.

   Et kısık ateşte, yağ ilave etmeden, uzun sürede pişirilmeli!

   Kırmızı et; iyi kalite hayvansal proteinin yanı sıra, demir, çinko, fosfor, magnezyum mineralleri ile B12, B6, B1 ve A vitaminleri içermekte ama doymuş yağ ve kolesterol içerikleri fazla olduğundan tüketim miktarlarına dikkat edilmesi gerekli. Kurbanlık hayvanların iç organları (sakatat) kolesterol ve yağ miktarları fazla olduğunda tüketilmesi önerilmemekte. Özellikle kolesterol hastaları ile kalp-damar hastalığı riski taşıyan kişiler sakatat tüketiminden kaçınmalı.

   Bayram günü kesilen hayvan eti, bekletilmeksizin birkaç saat içinde pişirilerek tüketilir. Ama yeni kesilmiş hayvanların etlerindeki sertlik hem pişirmede, hem de sindirimde zorluk yaratır. Midede şişkinlik, hazımsızlık gibi sıkıntılara sebep olur. Özellikle mide ve diş rahatsızlıkları çeken bireyler, eti bekletmeden tüketmemeli. Taze kurban etleri tüketilecekse, pişirmeye çok dikkat etmek gerekir. Etlerin ilave yağ kullanmadan, kısık ateşte ve uzun sürede pişirilmesi en sağlıklı pişirme yöntemi. Bunun için düdüklü tencereler kullanılabilir. Et pişirirken yağsız tava, fırın ya da sulu pişirme teknikleri kullanılması, sağlımız için en çok tercih edilmesi gereken yöntemler. Mangal yapılacaksa pişirilen et ve diğer besinlerle ateş arasında en az 15-20 cm olması gerekiyor. Etler hızlı pişirildiğinde etin dış yüzeyi sertleşeceğinden, iç taraf pişmeyebilir ona da dikkat etmek gerek. Ayrıca kömürleşecek şekilde kızartılmaması gerekir kömürleşen etler her zaman kanser riski taşır ve etin ateşe yakın olması B1, B12, folik asit gibi vitaminlerin kaybına yol açmakta.

   Etler, C vitaminini içermez. Bu nedenle etlerin mutlaka sebzelerle birlikte pişirilmesi veya etlerin yanında C vitamininden zengin sebze/salata/ taze sıkılmış meyve sularının tüketilmesi oldukça önemli. Böylece hem besin çeşitliliğinin sağlanır hem de sebzelerde bulunan C vitamini, demirin emilimini arttırır.

   Bayram ziyaretlerinde ikramlara dikkat!

   İkramda sunulan ağır hamurlu tatlılar ve çikolatalar yerine, sütlü ve meyveli tatlıları tüketmek ve porsiyon miktarlarını az tutmak sağlıklı bir seçim. Ayrıca artan çay ve kahve tüketimi aşırı miktarlarda olduğunda uykusuzluk, kalp ritim bozuklukları, mide problemlerine sebep olabilir. Bu tür içeceklerin tüketilen miktarlarına dikkat edilmeli. Havaların da sıcak olmasıyla günde 2.5-3 lt su tüketimi ihmal edilmemeli. Meyve suyu, ayran, kefir gibi sağlıklı içecekler tercih edilmeli.

   Ve dipnot: Buzdolabında 0-2 santigrat derecede 3-5 gün, -2 santigrat derecede 1-2 hafta, derin dondurucuda ise -18 santigrat derecede daha uzun süre etler saklanabilmekte. Pişirmek için buzluktan çıkartılan etler, yine buzdolabının alt raflarına indirilerek çözdürülmeli, çözdürülen et hemen pişirilmeli, tekrar dondurulmamalı. Doğru saklama yöntemlerinin kullanılması ile besin öğelerinin kayıpları en aza indirilmiş olur, hem de mikroorganizmaların çoğalması engellenmiş olur.

   Ve önemli bir hatırlatma: Kurban hayvanlara eziyet etmek değil, gösteriş yapmak değil, “tıka basa et yemek” değil, dondurucu ve buzdolaplarını etle doldurmak hiç değil. Karın doyurmak için değil sadece, paylaşmak için; sadece mutlu olmak için değil, mutlu etmek için olan bir ibadet. Kurban ibadet, paylaşmak kardeşliktir. Atalay Demirci’nin de bir şiirinde dediği gibi ‘ya şu bayramlar hiç yaşanmasın, ya da bayramlarda et yemeyen kalmasın!’. Herkesin sofrasında kaliteli besin gruplarının olduğu ve kurban kesebildiği ekonomik güce kavuşması temennisiyle…
Mübarek Kurban Bayramını sevdiklerinizle beraber sağlıklı ve huzur içinde geçirmenizi ve hayırlara vesile olmasını dilerim. Sağlıkla kalın…